{"id":10682,"date":"2022-11-10T09:57:59","date_gmt":"2022-11-10T08:57:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/?p=10682"},"modified":"2022-11-14T10:47:52","modified_gmt":"2022-11-14T09:47:52","slug":"feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi","title":{"rendered":"Feromony &#8211; ich rola w \u017cyciu zwierz\u0105t i ludzi"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Feromony. Tajemnica ich dzia\u0142ania poci\u0105ga nas od lat. Nie tylko w nauce, ale i sztuce, znalaz\u0142a si\u0119 przestrze\u0144 do poruszenia tego zagadnienia. Eliksiry mi\u0142o\u015bci, szansa na przekazanie gen\u00f3w czy prosty chemiczny proces bez wi\u0119kszego znaczenia dla naszego istnienia? Jak dzia\u0142aj\u0105 feromony i czym s\u0105 w \u015bwiecie zwierz\u0105t oraz ludzi? W poni\u017cszym artykule postaramy si\u0119 pokr\u00f3tce odpowiedzie\u0107 na te nurtuj\u0105ce pytania.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>czym s\u0105 feromony?<\/strong><\/li><li><strong>jak feromony dzia\u0142aj\u0105 na zwierz\u0119ta i ludzi?<\/strong><\/li><li><strong>jaka mo\u017ce by\u0107 rola feromon\u00f3w w \u015bwiecie?<\/strong><\/li><li><strong>feromony a cykl menstruacyjny i pop\u0119d seksualny u kobiet<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><a><\/a>Czym s\u0105 feromony? Etiologia i wst\u0119pne obserwacje<\/h2>\n\n\n\n<p>Feromony mo\u017cna nazwa\u0107 j\u0119zykiem przyrody. &#8211; Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c(&#8230;)<em> to komunikacja chemiczna, wywieraj\u0105ca znacz\u0105cy wp\u0142yw na \u017cycie zwierz\u0105t, w szczeg\u00f3lno\u015bci na procesy reprodukcji, zdobywanie po\u017cywienia oraz reakcje obrony i ucieczki<\/em>.\u201d &#8211; Langlois, 1987<\/p>\n\n\n\n<p>Nazwa<strong> \u201eferomon\u201d<\/strong> pochodzi z j\u0119zyka greckiego i oznacza <strong>\u201cpobudzanie\u201d<\/strong>. &#8211; To ciekawe, \u017ce oddzia\u0142ywanie feromon\u00f3w na organizmy zwierz\u0119ce by\u0142o znane ju\u017c przed setkoma laty. <strong>Pierwsze spisane obserwacje datuje si\u0119 na XVII wiek<\/strong>. W\u00f3wczas zaobserwowano ciekawe zachowanie pszcz\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Zauwa\u017cono, \u017ce owad, uprzednio u\u017c\u0105dlony przez pszczo\u0142\u0119, zyskuje \u201czainteresowanie\u201d innych owad\u00f3w, kt\u00f3re w\u00f3wczas ruszaj\u0105 na zbiorowy atak. Tak jakby jad pszczo\u0142y \u201czach\u0119ca\u0142\u201d je do tego. Owo zbli\u017cenie, a w\u0142a\u015bciwie pobudzenie do dzia\u0142ania, nazwano w\u0142a\u015bnie procesem z udzia\u0142em chemicznych substancji &#8211; feromon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Zjawisko to okaza\u0142o si\u0119 tak ciekawe dla ludzi, \u017ce dosz\u0142o do kolejnych obserwacji, kt\u00f3re skutkowa\u0142y wielostronicowymi wywodami nad wp\u0142ywem feromon\u00f3w na \u015bwiat zwierz\u0105t. W ko\u0144cu zainteresowano si\u0119 samymi feromonami &#8211; ich budow\u0105, sposobem ich oddzia\u0142ywania na organizmy \u017cywe &#8211; w tym organizmy ludzi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><a><\/a>Budowa i zdolno\u015b\u0107 oddzia\u0142ywania feromon\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Feromony potrafi\u0105 zwabi\u0107 niekt\u00f3re zwierz\u0119ta nawet z odleg\u0142o\u015bci przekraczaj\u0105cej kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w<\/strong>. Ich minimalne st\u0119\u017cenie mo\u017ce doprowadzi\u0107 organizm do konkretnej reakcji, wzbudzi\u0107 w nim potrzeb\u0119 okre\u015blonego zachowania. &#8211; Czym s\u0105 feromony, \u017ce ich dzia\u0142anie jest tak pot\u0119\u017cne?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Feromony to substancje semiochemiczne<\/strong>, a wi\u0119c <strong>stosowane do przekazywania informacji lub wywierania konkretnego wp\u0142ywu na \u015brodowisko<\/strong>. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to substancje lotne. W \u015bwiecie ro\u015blin i zwierz\u0105t feromony uczestnicz\u0105 w wielu istotnych procesach <strong>warunkuj\u0105cych przetrwanie gatunku<\/strong>. Przesy\u0142 sygna\u0142u feromon\u00f3w jest <strong>uzale\u017cniony od pory roku, dnia czy \u017ar\u00f3d\u0142a, jakim jest odbiorca<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Poszczeg\u00f3lne organizmy s\u0105 bowiem wyposa\u017cone w r\u00f3\u017cne narz\u0119dzia odbioru sygna\u0142\u00f3w feromon\u00f3w. Niekt\u00f3re z nich s\u0105 by\u0107 mo\u017ce pozbawione tej umiej\u0119tno\u015bci. Jednak do tego punktu przejdziemy w dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><a><\/a>Droga feromon\u00f3w &#8211; od nadawcy sygna\u0142u do odbiorcy<\/h2>\n\n\n\n<p>Gdyby\u015bmy mieli upro\u015bci\u0107 schemat <strong>przekazywania komunikatu za po\u015brednictwem feromon\u00f3w<\/strong>, wygl\u0105da\u0142by on nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n<p><em>wydzielenie feromon\u00f3w przez organizm nadawcy (wydzieliny, pot, ka\u0142, mocz itp.) -&gt; obecno\u015b\u0107 feromon\u00f3w w \u015brodowisku zewn\u0119trznym (zazwyczaj posta\u0107 lotna) -&gt; odbi\u00f3r sygna\u0142u za po\u015brednictwem odpowiedniego narz\u0105du odbiorcy (najcz\u0119\u015bciej powi\u0105zanego z narz\u0105dem w\u0119chu) wyposa\u017conego w konkretne receptory -&gt; przekszta\u0142cenie sygna\u0142u chemicznego w impuls nerwowy -&gt; narz\u0105d Jacobsona (lub inny) -&gt; reakcja organizmu odbiorcy<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Feromony s\u0105 wytwarzane przede wszystkim przez narz\u0105dy wydzielania zewn\u0119trznego (np. gruczo\u0142y). W przewa\u017caj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w s\u0105 wydzielane bezpo\u015brednio na zewn\u0105trz. Istniej\u0105 jednak organizmy, kt\u00f3re gromadz\u0105 feromony w specjalnych zbiornikach obecnych w ich organizmie. Ten drugi przypadek dotyczy g\u0142\u00f3wnie \u015bwiata ro\u015blin. <strong>Feromony mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c inny czas aktywno\u015bci oraz r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 intensywno\u015bci\u0105 i si\u0142\u0105 dzia\u0142ania<\/strong>. Jest to skomplikowany, wci\u0105\u017c zmieniaj\u0105cy si\u0119 proces, kt\u00f3ry<strong> uwarunkowany jest ewolucj\u0105 \u015bwiata ro\u015blin i zwierz\u0105t<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>U kr\u0119gowc\u00f3w sygna\u0142 feromonu jest odbierany dzi\u0119ki obecno\u015bci<strong> narz\u0105du lemieszowo-nosowego (Jacobsona)<\/strong> lub innego narz\u0105du zwi\u0105zanego zazwyczaj ze zmys\u0142em w\u0119chu. (W zale\u017cno\u015bci od tego, gdzie ten sygna\u0142 jest odbierany, b\u0119dziemy mieli do czynienia z mniej lub bardziej \u015bwiadomym wra\u017ceniem). Jednak <strong>wi\u0119kszo\u015b\u0107 reakcji zwi\u0105zanych z feromonami dzieje si\u0119 poza \u015bwiadomo\u015bci\u0105 &#8211; zar\u00f3wno nadawcy, jak i odbiorcy sygna\u0142u<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><a><\/a>Wp\u0142yw feromon\u00f3w na \u017cycie ludzi<\/h2>\n\n\n\n<p>Przechodzimy do prawdopodobnie najbardziej interesuj\u0105cego tematu, czyli <strong>potencjalnego oddzia\u0142ywania feromon\u00f3w na \u017cycie ludzi<\/strong>. Czy bajki o eliksirze mi\u0142o\u015bci s\u0105 cho\u0107by w cz\u0119\u015bci mo\u017cliwe? &#8211; Sprawd\u017amy to.<\/p>\n\n\n\n<p>Wspomniany wcze\u015bniej <strong>narz\u0105d lemieszowo-nosowy najlepiej rozwin\u0105\u0142 si\u0119 u ssak\u00f3w. Jednak dotyczy to g\u0142\u00f3wnie zwierz\u0105t drapie\u017cnych. U ludzi wyst\u0119puje rzadziej a je\u015bli w og\u00f3le &#8211; jego rozmiar jest znacznie mniejszy a w zwi\u0105zku z tym, dzia\u0142anie mniej istotne<\/strong>. Jednak okazuje si\u0119, \u017ce<strong> feromony mo\u017cemy odbiera\u0107 r\u00f3wnie\u017c za pomoc\u0105 nab\u0142onka w\u0119chowego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Ciekawe s\u0105 wyniki bada\u0144 dotycz\u0105cych <strong>wp\u0142ywu feromon\u00f3w na kobiec\u0105 menstruacj\u0119<\/strong>. Wykazano bowiem <strong>znacz\u0105cy wp\u0142yw mi\u0119dzy dzia\u0142aniem feromon\u00f3w a regulacj\u0105 cyklu menstruacyjnego<\/strong> czy<strong> odczuwaniem pobudzenia seksualnego u kobiet<\/strong>. Dodatkowo wykazano <strong>synchronizacj\u0119 cyklu jajnikowego w grupie mieszkaj\u0105cych ze sob\u0105 kobiet<\/strong>. Si\u0142a synchronizacji by\u0142a zale\u017cna od nat\u0119\u017cenia feromon\u00f3w obecnych w pocie badanych.<\/p>\n\n\n\n<p>Dodatkowo wykazano <strong>wzrost pewno\u015bci siebie<\/strong> kobiet wydzielaj\u0105cych wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 feromon\u00f3w. <strong>M\u0119\u017cczy\u017ani byli bardziej podatni na ich urok<\/strong> &#8211; jednak mo\u017ce mie\u0107 to zwi\u0105zek nie tylko z odbieraniem sygna\u0142u feromon\u00f3w, lecz tak\u017ce pozawerbalnych sygna\u0142\u00f3w stanowi\u0105cych o<strong> wysokim poczuciu atrakcyjno\u015bci<\/strong> tych kobiet.<\/p>\n\n\n\n<p>W podj\u0119tych badaniach oddzia\u0142ywanie feromon\u00f3w na ludzi odnotowano g\u0142\u00f3wnie w stosunku do: androstadienonu, androstenolu, ketonu androsteronu, androstandiolu oraz estrateraenolu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ciekawe produkty stworzone w wyniku tych bada\u0144 mo\u017cna znale\u017a\u0107 w sklepie <a href=\"https:\/\/www.feromony.pl\/pp\/whsyakaf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Feromony.pl<\/a>, kt\u00f3ry zaanga\u017cowany jest r\u00f3wnie\u017c w prowadzenie dalszych <a href=\"https:\/\/www.feromony.pl\/Badania-Naukowe?utm_medium=pp&amp;utm_source=whsyakaf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">bada\u0144 wykazuj\u0105cych wp\u0142yw feromon\u00f3w na ludzi<\/a>. <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><a><\/a>Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie znane funkcje feromon\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>Obecnie uda\u0142o si\u0119 nam wyodr\u0119bni\u0107 feromony o nast\u0119puj\u0105cych funkcjach:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>alarmuj\u0105ce,<\/li><li>p\u0142ciowe,<\/li><li>zniech\u0119caj\u0105ce,<\/li><li>znacz\u0105ce,<\/li><li>\u015bcie\u017ckowe,<\/li><li>agregacyjne,<\/li><li>zwi\u0119kszaj\u0105ce sprawno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 zwierz\u0119cia,<\/li><li>redukuj\u0105ce stopie\u0144 wsobno\u015bci.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Feromony kontroluj\u0105 wiele zachowa\u0144 organizm\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych na naszej planecie. <strong>Zar\u00f3wno ich wydzielanie, jak i odbieranie, zazwyczaj rozgrywa si\u0119 poza \u015bwiadomo\u015bci\u0105 organizmu<\/strong>. Cz\u0142owiek posiada najwi\u0119ksze szanse na zrozumienie i kontrolowanie swoich pop\u0119d\u00f3w, chocia\u017c wiele z nich mo\u017ce by\u0107 dla niego w dalszym ci\u0105gu niewyja\u015bnion\u0105 zagadk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Ludzie wysy\u0142aj\u0105 i odbieraj\u0105 sygna\u0142y nadawane przez feromony, jednak<strong> nie w r\u00f3wnym stopniu<\/strong>. Mimo wszystko wyra\u017anie wida\u0107, jak<strong> znacz\u0105ca i wielop\u0142aszczyznowa jest rola feromon\u00f3w w \u015bwiecie zwierz\u0105t i ludzi<\/strong>. O reakcjach ssak\u00f3w wiemy najwi\u0119cej, co nie oznacza, \u017ce feromony nie s\u0105 odbierane r\u00f3wnie\u017c przez grzyby czy bakterie. Istnieje du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce te zwi\u0105zki kryj\u0105 jeszcze wiele tajemnic, kt\u00f3rych nie uda\u0142o si\u0119 nam do tej pory odkry\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><a><\/a>Bibliografia:<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>M.M. Antkiewicz, A. Dziurdzia, A. Sochaj, M. Mika, <em>Feromony &#8211; unikalny j\u0119zyk \u015bwiata przyrody.<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>B. Bidzi\u0144ska, K. G\u00f3ral-Radziszewska, <em>Zastosowanie syntetycznych feromon\u00f3w ps\u00f3w i kot\u00f3w w praktyce weterynaryjnej.<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>M. Jakubowska, B. Wielkopolan, J. Bocianowski, <em>Badania skuteczno\u015bci dzia\u0142ania zwi\u0105zk\u00f3w semiochemicznych zawartych w owadzich feromonach p\u0142ciowych.<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Z. Zdrojewicz, A. Dubi\u0144ski, E. Rekosz, D. Dubi\u0144ska, <em>Feromony \u2013 aktualne pogl\u0105dy na ich rol\u0119 i znaczenie u cz\u0142owieka.<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>A. Max, <em>Feromony u ssak\u00f3w \u2013 ewolucyjny klucz do rozmna\u017cania p\u0142ciowego.<\/em><\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Feromony. Tajemnica ich dzia\u0142ania poci\u0105ga nas od lat. Nie tylko w nauce, ale i sztuce, znalaz\u0142a si\u0119 przestrze\u0144 do poruszenia tego zagadnienia. Eliksiry mi\u0142o\u015bci, szansa na przekazanie gen\u00f3w czy prosty chemiczny proces bez wi\u0119kszego&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":10686,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67],"tags":[],"class_list":["post-10682","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Feromony - ich rola w \u017cyciu zwierz\u0105t i ludzi - \u017byj zdrowo, jedz zdrowo - blog ze Straganu o zdrowym \u017cyciu i od\u017cywianiu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Feromony - ich rola w \u017cyciu zwierz\u0105t i ludzi - \u017byj zdrowo, jedz zdrowo - blog ze Straganu o zdrowym \u017cyciu i od\u017cywianiu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Feromony. Tajemnica ich dzia\u0142ania poci\u0105ga nas od lat. Nie tylko w nauce, ale i sztuce, znalaz\u0142a si\u0119 przestrze\u0144 do poruszenia tego zagadnienia. Eliksiry mi\u0142o\u015bci, szansa na przekazanie gen\u00f3w czy prosty chemiczny proces bez wi\u0119kszego&#046;&#046;&#046;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u017byj zdrowo, jedz zdrowo - blog ze Straganu o zdrowym \u017cyciu i od\u017cywianiu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-11-10T08:57:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-11-14T09:47:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Untitled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"885\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"398\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Regina | StraganZdrowia.pl\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/\",\"name\":\"\u017byj zdrowo, jedz zdrowo - blog ze Straganu o zdrowym \u017cyciu i od\u017cywianiu\",\"description\":\"Blog, ze Straganu, o zdrowym \u017cyciu i od\u017cywianiu. Porady na temat zdrowego \u017cycia, diety, suplement\u00f3w diety oraz ciekawostki z medycyny naturalnej.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Untitled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Untitled.jpg\",\"width\":885,\"height\":398},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi#webpage\",\"url\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi\",\"name\":\"Feromony - ich rola w \u017cyciu zwierz\u0105t i ludzi - \u017byj zdrowo, jedz zdrowo - blog ze Straganu o zdrowym \u017cyciu i od\u017cywianiu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2022-11-10T08:57:59+00:00\",\"dateModified\":\"2022-11-14T09:47:52+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/#\/schema\/person\/3501d0e2e2e6b5ecfcd78f3c2ab67b0d\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Blog\",\"item\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ciekawostki\",\"item\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/category\/ciekawostki\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Feromony &#8211; ich rola w \u017cyciu zwierz\u0105t i ludzi\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/#\/schema\/person\/3501d0e2e2e6b5ecfcd78f3c2ab67b0d\",\"name\":\"Regina | StraganZdrowia.pl\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7a1c3b37e188422815ce4fef4ec985e60502e7cc8c37ac4ab37f5bca2bd122c0?s=96&d=wavatar&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7a1c3b37e188422815ce4fef4ec985e60502e7cc8c37ac4ab37f5bca2bd122c0?s=96&d=wavatar&r=g\",\"caption\":\"Regina | StraganZdrowia.pl\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\"],\"url\":\"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/author\/regina-straganzdrowia-pl\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Feromony - ich rola w \u017cyciu zwierz\u0105t i ludzi - \u017byj zdrowo, jedz zdrowo - blog ze Straganu o zdrowym \u017cyciu i od\u017cywianiu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Feromony - ich rola w \u017cyciu zwierz\u0105t i ludzi - \u017byj zdrowo, jedz zdrowo - blog ze Straganu o zdrowym \u017cyciu i od\u017cywianiu","og_description":"Feromony. Tajemnica ich dzia\u0142ania poci\u0105ga nas od lat. Nie tylko w nauce, ale i sztuce, znalaz\u0142a si\u0119 przestrze\u0144 do poruszenia tego zagadnienia. Eliksiry mi\u0142o\u015bci, szansa na przekazanie gen\u00f3w czy prosty chemiczny proces bez wi\u0119kszego&#46;&#46;&#46;","og_url":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi","og_site_name":"\u017byj zdrowo, jedz zdrowo - blog ze Straganu o zdrowym \u017cyciu i od\u017cywianiu","article_published_time":"2022-11-10T08:57:59+00:00","article_modified_time":"2022-11-14T09:47:52+00:00","og_image":[{"width":885,"height":398,"url":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Untitled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary","twitter_misc":{"Napisane przez":"Regina | StraganZdrowia.pl","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/","name":"\u017byj zdrowo, jedz zdrowo - blog ze Straganu o zdrowym \u017cyciu i od\u017cywianiu","description":"Blog, ze Straganu, o zdrowym \u017cyciu i od\u017cywianiu. Porady na temat zdrowego \u017cycia, diety, suplement\u00f3w diety oraz ciekawostki z medycyny naturalnej.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi#primaryimage","url":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Untitled.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Untitled.jpg","width":885,"height":398},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi#webpage","url":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi","name":"Feromony - ich rola w \u017cyciu zwierz\u0105t i ludzi - \u017byj zdrowo, jedz zdrowo - blog ze Straganu o zdrowym \u017cyciu i od\u017cywianiu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi#primaryimage"},"datePublished":"2022-11-10T08:57:59+00:00","dateModified":"2022-11-14T09:47:52+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/#\/schema\/person\/3501d0e2e2e6b5ecfcd78f3c2ab67b0d"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/ciekawostki\/feromony-ich-rola-w-zyciu-zwierzat-i-ludzi#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Blog","item":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ciekawostki","item":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/category\/ciekawostki"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Feromony &#8211; ich rola w \u017cyciu zwierz\u0105t i ludzi"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/#\/schema\/person\/3501d0e2e2e6b5ecfcd78f3c2ab67b0d","name":"Regina | StraganZdrowia.pl","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7a1c3b37e188422815ce4fef4ec985e60502e7cc8c37ac4ab37f5bca2bd122c0?s=96&d=wavatar&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7a1c3b37e188422815ce4fef4ec985e60502e7cc8c37ac4ab37f5bca2bd122c0?s=96&d=wavatar&r=g","caption":"Regina | StraganZdrowia.pl"},"sameAs":["https:\/\/www.straganzdrowia.pl"],"url":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/author\/regina-straganzdrowia-pl"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10682"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10682\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10689,"href":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10682\/revisions\/10689"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10686"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}