{"id":8537,"date":"2019-05-14T09:45:42","date_gmt":"2019-05-14T07:45:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/?p=8537"},"modified":"2020-11-17T15:57:36","modified_gmt":"2020-11-17T14:57:36","slug":"ksylitol-co-warto-o-nim-wiedziec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.straganzdrowia.pl\/blog\/dieta-fitness\/ksylitol-co-warto-o-nim-wiedziec","title":{"rendered":"Ksylitol – co warto o nim wiedzie\u0107?"},"content":{"rendered":"\n

Zwyk\u0142y cukier ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu nie cieszy si\u0119 dobr\u0105 opini\u0105 we wsp\u00f3\u0142czesnej dietetyce, dlatego zacz\u0119to szuka\u0107 zdrowszych alternatyw. Coraz bardziej popularne staj\u0105 si\u0119 bezcukrowe substancje s\u0142odz\u0105ce, takie jak ksylitol<\/a>. Wyst\u0119puje on r\u00f3wnie\u017c pod nazw\u0105 cukier brzozowy. Wygl\u0105da i smakuje jak cukier, ale ma o 40 % mniej kalorii i nie podnosi cukru we krwi<\/strong>. Odpowiedni jest dla wegan i diabetyk\u00f3w.<\/strong> Indeks glikemiczny ksylitolu wynosi 8 (IG:8)<\/strong>. Badania sugeruj\u0105, \u017ce cukier brzozowy ma wiele korzy\u015bci np. wp\u0142ywa korzystnie na popraw\u0119 zdrowia z\u0119b\u00f3w, dlatego dodawany jest cz\u0119sto do \u015brodk\u00f3w dentystycznych. <\/p>\n\n\n\n

Co to jest ksylitol? <\/h3>\n\n\n\n

Ksylitol jest klasyfikowany jak alkohol cukrowy – cukrol, st\u0105d ta charakterystyczna ko\u0144c\u00f3wka w nazwie – czyli organiczny zwi\u0105zek cukrowy. Dok\u0142adnie rzecz ujmuj\u0105c ksylitol to pi\u0119ciow\u0119glowy alkohol polihydroksylowy o s\u0142odkim smaku. Alkohole cukrowe \u0142\u0105cz\u0105 cechy cz\u0105steczek cukru i alkoholu. Ich struktura pozwala im stymulowa\u0107 receptory s\u0142odkiego smaku, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 na j\u0119zyku. Chocia\u017c alkohole cukrowe s\u0105 w\u0119glowodanami, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie podnosi cukru we krwi. Pomimo tego, \u017ce „alkohol” jest cz\u0119\u015bci\u0105 nazwy to nie jest to ten sam rodzaj alkoholu, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce jeste\u015bmy nietrze\u017awi. Alkohole cukrowe s\u0105 bezpieczne dla os\u00f3b uzale\u017cnionych. <\/p>\n\n\n\n

Ksylitol jest pozyskiwany z drewna brzozy lub kukurydzy. Przechodzi proces zwany uwodornieniem cukru, kt\u00f3ry jest potrzebny, aby sta\u0142 si\u0119 on trwa\u0142ym bia\u0142ym proszkiem gotowym do zastosowania w \u017cywno\u015bci i stomatologii. Ksylitol wyst\u0119puje w niewielkich ilo\u015bciach w wielu owocach i warzywach, dlatego jest uwa\u017cany za naturalny. Jest cz\u0119stym sk\u0142adnikiem gum do \u017cucia, cukierk\u00f3w, \u017cywno\u015bci dla diabetyk\u00f3w oraz produkt\u00f3w do piel\u0119gnacji jamy ustnej. Ksylitol ma podobn\u0105 s\u0142odycz jak cukier, ale zawiera o 40% mniej kalorii. Bia\u0142y cukier zawiera 4 kalorie na 1 gram, natomiast ksylitol ju\u017c tylko 2,4 kalorii na gram<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bciwo\u015bci ksylitolu <\/h3>\n\n\n\n

Kupiony w sklepie ksylitol ma posta\u0107 bia\u0142ego, krystalicznego proszku i ma bardzo niski indeks glikemiczny. Poniewa\u017c nie zawiera w sobie fruktozy nie zwi\u0119ksza ilo\u015bci cukru we krwi ani insuliny. Indeks glikemiczny ksylitolu wynosi 8 (indeks glikemiczny to miara, kt\u00f3ra pokazuje jak szybko podnosi si\u0119 cukier we krwi). Dla por\u00f3wnania indeks glikemiczny dla cukru to 50 – 60, dlatego ksylitol jest przyjaznym s\u0142odzikiem dla diabetyk\u00f3w i os\u00f3b na diecie. Badania przeprowadzone na szczurach wykaza\u0142y, \u017ce ksylitol mo\u017ce pom\u00f3c w \u0142agodzeniu objaw\u00f3w cukrzycy oraz zmniejszaniu ilo\u015bci tkanki t\u0142uszczowej.<\/p>\n\n\n\n

Kryzysowy cukier – czyli historia powstania ksylitolu <\/h3>\n\n\n\n

Jako pierwsi ksylitol odkryli pod koniec XIX w. dwaj chemicy E. Fisher i M. G. Bertrand. Na pocz\u0105tku ksylitol mia\u0142 konsystencje syropu. Posta\u0107 krystaliczn\u0105 zacz\u0119to produkowa\u0107 dopiero w czasie II wojny \u015bwiatowej, kiedy brak cukru zwi\u0105zany z trwaj\u0105c\u0105 wojn\u0105 stworzy\u0142 zapotrzebowanie na alternatywne substancje s\u0142odz\u0105ce. Du\u017cy udzia\u0142 w rozpowszechnieniu ksylitolu mieli Finowie, kt\u00f3rzy obj\u0119ci w\u00f3wczas blokad\u0105 handlow\u0105, odczuwaj\u0105c dotkliwy brak cukru zacz\u0119li produkowa\u0107 ksylitol brzozowy. Przeprowadzone po wojnie badania wykaza\u0142y zdumiewaj\u0105co dobry stan uz\u0119bienia Fin\u00f3w, co spowodowa\u0142o szereg bada\u0144 nad wp\u0142ywem tego s\u0142odziku na jam\u0119 ustn\u0105. W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych ksylitol by\u0142 ju\u017c stosowany w Niemczech, Szwajcarii, Zwi\u0105zku Radzieckim i Japonii jako s\u0142odzik zalecany w diecie diabetyk\u00f3w i jako \u017ar\u00f3d\u0142o energii w kropl\u00f3wkach podawanych dla pacjent\u00f3w z zak\u0142\u00f3con\u0105 tolerancj\u0105 glukozy i insulinooporno\u015bci\u0105. Produkcja ksylitolu na szerok\u0105 skal\u0119 wi\u0105\u017ce si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 fi\u0144skiej firmy Sugar Company Ltd.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cz\u0119\u015b\u0107 ksylitolu jest dalej produkowana w Finlandii. Foto: Pexels<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Badania pokaza\u0142y, \u017ce ksylitol poprawia kondycj\u0119 naszych z\u0119b\u00f3w <\/h3>\n\n\n\n

Badania wykaza\u0142y, \u017ce ksylitol zwi\u0119ksza zdrowie z\u0119b\u00f3w i pomaga zapobiega\u0107 pr\u00f3chnicy. Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn ryzyka pr\u00f3chnicy z\u0119b\u00f3w jest dzia\u0142alno\u015b\u0107 bakterii w jamie ustnej o nazwie Streptococcus mutans. Bakteria ta odpowiedzialna jest za p\u0142ytk\u0119 naz\u0119bn\u0105 i \u017cywi si\u0119 glukoz\u0105 z po\u017cywienia. W zwi\u0105zku z tym zast\u0105pienie cukru ksylitolem powoduje zmniejszenie ilo\u015b\u0107 „po\u017cywienia” dla tych mikroorganizm\u00f3w. Bakterie ch\u0142on\u0105 ksylitol, kt\u00f3ry powoduje blokad\u0119 na wch\u0142anianie si\u0119 glukozy co dla bakterii oznacza „\u015bmier\u0107”. Innymi s\u0142owy kiedy \u017cujemy gum\u0119 z ksylitolem lub u\u017cywamy go jako s\u0142odzika szkodliwe bakterie w jamie ustnej trac\u0105 szanse na prze\u017cycie. <\/p>\n\n\n\n

Dodatkowo s\u0142odki smak zwi\u0119ksza produkcj\u0119 \u015bliny co powoduje, \u017ce bakterie przenoszone s\u0105 z p\u0142ytki naz\u0119bnej do \u015bliny, dzi\u0119ki temu nie przylegaj\u0105 one mocno do z\u0119b\u00f3w co oznacza, \u017ce wydzielany przez nie kwas nie atakuje powierzchni z\u0119b\u00f3w. Co ciekawe cukier brzozowy nadaje s\u0142odki smak w jamie ustnej, lecz nie prowadzi do zakwaszenia \u015brodowiska, ale nadaje mu wr\u0119cz zasadowy charakter w kt\u00f3rym bakterie si\u0119 \u017ale czuj\u0105. <\/p>\n\n\n\n

W jednym z bada\u0144 guma do \u017cucia s\u0142odzona ksylitolem zmniejszy\u0142a poziom z\u0142ych bakterii od 27 % do 75%, podczas gdy poziom przyjaznych bakterii pozostawa\u0142 sta\u0142y. Badania pokaza\u0142y r\u00f3wnie\u017c, \u017ce ksylitol dodany do diety mo\u017ce zmniejszy\u0107 ilo\u015b\u0107 pr\u00f3chnicy i ubytk\u00f3w od 30% do a\u017c 85%. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ksylitol jest dodawany do \u015brodk\u00f3w dentystycznych ze wzgl\u0119du na swoje w\u0142a\u015bciwo\u015bci.
Foto: Pexels <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ksylitol a zapalenia ucha i rozw\u00f3j dro\u017cd\u017cy <\/h3>\n\n\n\n

Usta, nos i uszy s\u0105 ze sob\u0105 po\u0142\u0105czone, dlatego bakterie \u017cyj\u0105ce w ustach mog\u0105 powodowa\u0107 infekcje ucha. Okazuje si\u0119, \u017ce ksylitol mo\u017ce blokowa\u0107 rozw\u00f3j bakterii odpowiedzialnych za infekcje ucha, w podobny spos\u00f3b jak w przypadku bakterii odpowiedzialnych za p\u0142ytk\u0119 naz\u0119bn\u0105. W jednym z bada\u0144 w\u015br\u00f3d dzieci z nawracaj\u0105cymi infekcjami ucha zalecono \u017cucie codziennie gumy do \u017cucia z ksylitolem. Zmniejszy\u0142o to wska\u017anik zaka\u017ce\u0144 o 40%. Ksylitol hamuje r\u00f3wnie\u017c rozw\u00f3j grzyb\u00f3w zaliczanych do gatunku dro\u017cd\u017cak\u00f3w Candida albicans, dlatego te\u017c ksylitol nie nadaje si\u0119 do pieczenia ciast dro\u017cd\u017cowych. Cukier brzozowy sprawia, \u017ce zaczyn dro\u017cd\u017cowy nie pracuje i ciasto nie wyrasta. Mo\u017cna go stosowa\u0107 do innych rodzaj\u00f3w ciast z wyj\u0105tkiem ciast dro\u017cd\u017cowych. <\/p>\n\n\n\n

Inne korzy\u015bci ze stosowania ksylitolu <\/h3>\n\n\n\n

Niekt\u00f3re badania nad szczurami wykaza\u0142y zwi\u0105zek pomi\u0119dzy produkcj\u0105 kolagenu, a spo\u017cyciem ksylitolu, co mo\u017ce przeciwdzia\u0142a\u0107 starzeniu si\u0119 sk\u00f3ry. Kolagen, jak wiemy, jest odpowiedzialny za elastyczno\u015b\u0107 sk\u00f3ry. Kolejne badania nad tym s\u0142odzikiem pr\u00f3buj\u0105 potwierdzi\u0107 hipotez\u0119, \u017ce ten cukrol mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c chroni\u0107 przed osteoporoz\u0105 poniewa\u017c powoduje zwi\u0119kszanie obj\u0119to\u015bci ko\u015bci u szczur\u00f3w. Powy\u017csze badania na razie dotycz\u0105 tylko zwierz\u0105t i musz\u0105 zosta\u0107 potwierdzone na cz\u0142owieku. Ksylitol pomaga w rozwoju dobrych bakterii w jelitach, wykaza\u0142y to badania zar\u00f3wno nad cz\u0142owiekiem jak i szczurami dzia\u0142aj\u0105c jak rozpuszczalny b\u0142onnik i poprawiaj\u0105c zdrowie uk\u0142adu pokarmowego. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Trawienie ksylitolu <\/h3>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b dobrze trawi ksylitol. Nale\u017cy jednak uwa\u017ca\u0107 na pocz\u0105tku jego przyjmowania, poniewa\u017c trzeba da\u0107 organizmowi troch\u0119 czasu, by przyzwyczai\u0142 si\u0119 do wytwarzania wi\u0119kszej ilo\u015bci trawi\u0105cego go enzymu. Najlepiej zacz\u0105\u0107 od po\u0142owy \u0142y\u017ceczki do herbaty, a p\u00f3\u017aniej stopniowo zwi\u0119ksza\u0107 dawk\u0119. Spo\u017cyty w zbyt du\u017cych ilo\u015bciach mo\u017ce powodowa\u0107 zwi\u0119kszon\u0105 ilo\u015b\u0107 gaz\u00f3w, wzd\u0119cia oraz biegunki. Wprowadzaj\u0105c ksylitol do diety warto obserwowa\u0107 sygna\u0142y organizmu i zwi\u0119ksza\u0107 dawki stopniowo. Szereg przeprowadzonych bada\u0144 nie wykaza\u0142y szkodliwo\u015bci w stosowaniu ksylitolu. W jednym z test\u00f3w naukowych uczestnicy spo\u017cyli 1,5 kg ksylitolu w ci\u0105gu miesi\u0105ca i nie wykazano negatywnych skutk\u00f3w ubocznych. <\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wne zalety ksylitolu <\/h3>\n\n\n\n